Quốc hội thảo luận Dự án Luật Thi hành án dân sự sửa đổi - Đại biểu đề nghị bỏ án phí hình sự

(PL&XH) - Hôm qua (3-11), Quốc hội đã nghe báo cáo giải trình tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi hành án dân sự (THADS)

Trước ý kiến của nhiều đại biểu (ĐB) tán thành quy định người được thi hành án (THA) không phải chịu chi phí xác minh nhưng cũng còn ý kiến cho rằng cần quy định người được THA và người phải THA phải chịu các chi phí về THA, trong đó có chi phí xác minh, UBTVQH cho rằng, một trong những nội dung thay đổi căn bản trong luật sửa đổi lần này là chuyển trách nhiệm xác minh điều kiện THA cho chấp hành viên. Do đó, dự thảo luật không quy định người được THA phải chịu chi phí xác minh.

ĐB Hồ Thị Thủy (Vĩnh Phúc) cho rằng, các quyết định về THADS, hành vi của Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng cơ quan THADS và chấp hành viên là nhằm tổ chức thi hành bản án, quyết định có hiệu lực của tòa án, mà không hoàn toàn là quyết định về một vấn đề cụ thể trong hoạt động quản lý hành chính, đối tượng chịu sự tác động các quyết định hành vi trên là người có quyền, nghĩa vụ trong việc THA nên việc quy định đương sự khởi kiện vụ án hành chính là không phù hợp. Do vậy, ĐB Thủy đồng tình với đề nghị của UBTVQH, cần có cơ chế giải quyết khiếu nại riêng và không bổ sung quy định đương sự có quyền khởi kiện vụ án hành chính đối với các quyết định về THADS.

ĐB Phạm Xuân Thường phát biểu tại hội trường.    Ảnh: TL

ĐB Thủy cũng cho rằng, cần giữ 2 cơ chế như quy định của luật hiện hành là cơ quan THADS chủ động ra quyết định THA và ra quyết định THA theo đơn yêu cầu của đương sự, nhằm tôn trọng quyền tự định đoạt của các bên đương sự, tạo điều kiện để họ lựa chọn về thời gian, phương thức THA cũng như làm cơ sở pháp lý cho việc từng bước thực hiện xã hội hóa công tác THA. Theo ĐB Thủy, trong thực tế số người yêu cầu THA chiếm tỷ lệ cao, để tránh tình trạng do đương sự thiếu hiểu biết nên khi có đơn yêu cầu THA thì đã hết thời hiệu, cơ quan THA cần nâng cao trách nhiệm, chủ động ra quyết định THA các loại việc theo quy định.

ĐB Bạch Thị Hương Thủy (Hòa Bình) cho rằng, đối với người dân ở vùng cao, vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số điều kiện đi lại khó khăn, hiểu biết liên quan đến THA của người THA còn hạn chế, nếu không được cơ quan có thẩm quyền tư vấn, hướng dẫn kịp thời sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi của người được THA dẫn đến bản án, quyết định có hiệu lực sẽ chậm được thi hành. Do đó, ĐB Bạch Thị Hương Thủy đề nghị, trong trường hợp người phải THA không chấp hành thì cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phải chủ động sử dụng quyền lực nhà nước để tổ chức THA. Trường hợp người được THA từ chối quyền trong bản án, quyết định dân sự, không mong muốn THA hoặc chỉ yêu cầu THA một phần nghĩa vụ THA…thì người được THA phải làm đơn gửi cơ quan THA.

 UBTVQH cũng đề nghị tiếp thu theo đa số ý kiến ĐBQH, giữ quy định ra quyết định THA như hiện hành nhưng mở rộng hơn loại việc cơ quan THADS phải chủ động ra quyết định THA. Nhằm nâng cao trách nhiệm của cơ quan THADS, dự thảo Luật cũng bỏ quy định về “trả lại đơn yêu cầu THA”. Trong trường hợp người phải THA chưa có điều kiện THA thì cơ quan THADS vẫn có trách nhiệm theo dõi và tiến hành xác minh, tổ chức việc THA khi có thông tin về người phải THA có điều kiện THA.

ĐB Phạm Xuân Thường (Thái Bình) lại đề nghị bỏ quy định về điều kiện miễn, giảm nghĩa vụ THA đối với khoản thu nộp ngân sách vì quy định này không giải quyết tận gốc lý do làm lượng án tồn đọng phải xét miễn giảm, mà chỉ là giải pháp tạm thời. Vì vậy, cần sửa quy định của pháp luật hình sự, bỏ tiền án phí hình sự, bỏ tiền phạt các vụ án ma túy. Theo ĐB Thường, xác định tội phạm là trách nhiệm của Nhà nước, tại sao lại bắt người phạm tội nộp tiền án phí khi mà họ đã nộp thuế để Nhà nước làm công việc đó? Nhiều tử tù đã THA tử hình mà số tiền án phí vẫn còn đó chẳng lẽ chúng ta lại vẫn tiếp tục đòi? Vì vậy, án phí hình sự là bất hợp lý, là không phù hợp.

Thứ hai, theo ĐB Thường, trong báo cáo của cơ quan THADS thì số việc tồn đọng hiện nay chủ yếu là án phí và tiền phạt thu ngân sách, mà người phải THA hầu hết là những người phạm các điều về ma túy, án dài 10-20 năm, chung thân, thậm chí đã tử hình hoặc là những người nghiện ma túy phạm tội. Cả hai đối tượng này trong cả hiện tại và tương lai đều không có khả năng thi hành, hoặc có khả năng cũng chẳng ai tự nguyện nộp án phí sau khi ra tù cho cơ quan THA.

Vì vậy, các cơ quan THA đành phải thụ lý, rồi tiến hành xác minh, một năm hai lần để rồi khi đủ thời gian quy định thì xét miễn giảm. Thậm chí, ĐB Thường cho biết, có trường hợp cán bộ THA phải bỏ tiền túi nộp thay cho bị cáo để hoàn thành chỉ tiêu, đỡ mất thời gian đi xác minh mà biết chắc không thu được. Bên cạnh đó, theo ĐB Thường, bỏ án phí hình sự là bỏ một khoản thu rất nhỏ có thể thu được nhưng lại giảm đáng kể lượng việc phải giải quyết, lượng việc tồn và cao hơn có thể giảm ngay tức khắc 20% số cán bộ THA dân sự hiện nay.

Phương Thảo

bám trái
bảm phải